Migawki/zajawki

Archiwa
 

Spory polsko-amerykańskie w RWE

czytaj
 
Home arrow Opinie arrow Kiedy początek i koniec RWE?
Kiedy początek i koniec RWE? PDF Drukuj Email
06.11.2008.

Najczęściej uważa się, że Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa nadawała w latach 1952-1994 z Monachium. Tymczasem, dokładnie rzecz biorąc, zaczęła nadawać 2 lata wcześniej z Nowego Jorku i skończyła 3 lata później w Warszawie.

Istnieje pewne zamieszanie co do początków i zakończenia działalności Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Najczęściej uważa się, że zaczęła nadawać 3 maja 1952 r. z Monachium a skończyła w czerwcu 1994 r. wraz z zamknięciem Rozgłośni w tymże mieście. Te daty przyjmowano też nie raz w różnych oficjalnych dokumentach, także amerykańskich. Dla przykładu: do 1952 roku odwołują się listy gratulacyjne od Jana Pawła II i prezydenta George’a W. Busha przesłane na 50-lecie Rozgłośni w 2002 r. Podobnie jest z zakończeniem. Dla wielu słuchaczy w Polsce symbolicznym zamknięciem RWE był uroczysty koncert pożegnalny z Radiem w czerwcu 1994 r. w Poznaniu z udziałem wielu polskich i amerykańskich osobistości.

Monachijski okres był na pewno najważniejszy w historii „Wolnej Europy”. Ale w rzeczywistości polska rozgłośnia działała dłużej. Rozpoczęła nadawanie, pod nazwą Głos Wolnej Polski, już w sierpniu 1950 r.  Programy były redagowane i nagrywane wówczas w Nowym Jorku, po czym wysyłane samolotami do Europy i nadawane do Polski z nadajnika k. Frankfurtu n. Menem. W maju 52 r. rozpoczęła pod kierownictwem Jana Nowaka- Jeziorańskiego pracę redakcja polska w nowopowstałej siedzibie Radia w Monachium. Przez kilka lat działała jednak ona na równoprawnych warunkach obok redakcji nowojorskiej pod osobnym kierownictwem. Po zamknięciu monachijskiej redakcji w 1994 r. działalność Rozgłośni była kontynuowana w Warszawie. (Zob. komunikat prasowy RFE z 20 czerwca 1994 r. link) Formalnie jako nowa osobowość prawna, pod nową nazwą i nowym zarządem, ale nadal finansowana przez Kongres USA i pod kierownictwem ostatniego dyrektora RP RWE Piotra Mroczyka.

Taki jest (nieco zawikłany) stan faktyczny, formalno-prawny. Pozostają jednak niejasności i pytania:  czy cały czas, przez owe 47 lat, było to to samo i takie samo radio? W tej sytuacji, pytanie postawione w sondzie na tej stronie („Patrząc z dzisiejszej perspektywy, czy Radio Wolna Europa powinno nadawać dłużej niż do 1994 r.?") też należałoby być może doprecyzować, np.: ...czy uważasz, że Radio Wolna Europa w swej pierwotnej formie powinno nadawać dłużej niż do 1994 r.?

O komentarz poprosiliśmy A. Rossa Johnsona, który był dyrektorem Radia Wolna Europa w latach 1988-1991 a w roku 1994 pełnił obowiązki dyrektora całej stacji Radio Wolna Europa/Radio Swoboda. Obecnie jest pracownikiem naukowym Hoover Insitution i zajmuje się historią RWE.
(Redakcja)

 

Polski program RFE/RL w latach 1950-1997

A. Ross Johnson

Stany Zjednoczone wspierały zastępczą rozgłośnię polską od 1950 do 1997 r.
 
Pierwsze programy przygotowywane były w Nowym Jorku i nadawane do Polski z małych nadajników fal krótkich w Niemczech. Poczynając od 1952 r., rozszerzony polski program przygotowywany był głównie w Monachium i uzupełniany audycjami z Nowego Jorku. Programy te nadawane były do Polski na falach krótkich z nadajników w Niemczech i Portugalii oraz na falach średnich z nadajników w Niemczech.

Wraz z końcem zimnej wojny budżet Radia Wolna Europa/Radia Swoboda [skrót ang. RFE/RL] został drastycznie zredukowany i pewne działania RFE/RL, szczególnie transmisje, zostały połączone z Głosem Ameryki. Kongres Stanów Zjednoczonych zatwierdził decyzję przeniesienia głównej siedziby RFE/RL z Monachium do Pragi w 1995 r., ale nakazał sprywatyzowanie Radia lub zakończenie części jego działalności. W 1994 r. sprywatyzowano (na krótko) Dział Badań. Zgodnie z zaleceniami ustawy o budżecie polityki zagranicznej USA na lata 1994-95, RFE/RL próbowało sprywatyzować sekcje polską i czeską; nie widziało natomiast szans na pomyślne sprywatyzowanie sekcji węgierskiej.  

W 1994 r. sekcje polska i czeska zostały na nowo powołane jako oddzielne niedochodowe korporacje z oczekiwaniem, że będą mogły stać się samowystarczalnymi, niezależnymi rozgłośniami w swych nowowyzwolonych krajach. W 1995 r. RFE/RL utworzyło z czeskim radiem publicznym spółkę (joint venture) w celu nadawania nowego programu. Powstało radio informacyjne ČRo 6-RSE [Radio Czeskie 6 – Rádio Svobodná Evropa], które nadawało również audycje Głosu Ameryki, BBC i Deutsche Welle. Spółka przestała istnieć w 2000 r. i tym samym nadawanie przez RFE/RL programu w języku czeskim zakończyło się.

Usytuowana w Warszawie RWE, powstała w wyniku wydzielenia [spin-off] z RFE/RL, działała w latach 1994-1997. Programy były tworzone w Warszawie i nadawane przez nadajniki amerykańskie (Głosu Ameryki i dawnej RFE/RL) oraz niektóre polskie lokalne rozgłośnie. RFE/RL szukała możliwości prywatnego finansowania RWE, prowadząc m.in. w 1997 r. intensywne rozmowy z wielkimi międzynarodowymi korporacjami medialnymi. Rozmowy te okazały się nieskuteczne i polskojęzyczne programy RFE/RL ustały jesienią 1997. (tłum. AB)

Listopad 2008



Zobacz również tekst komunikatu prasowego dyrektora Radia Wolna Europa z czerwca 1994 r. link

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Komentarze

You must javascript enabled to use this form

Dla mnie polska RWE skończyła się w styczniu 1996, kiedy ostatni raz mogłem ją usłyszeć na falach krótkich. Potem audycje były dostępne przez niektóre rozgłośnie lokalne, ale nie byłem w zasięgu żadnej z tych, które je transmitowały. Czy największym problemem RWE Mroczyka było finasowanie czy raczej odmowa przyznania koncesji, nawet lokalnej, w Warszawie, przez KRRiT? Czy ktoś mógłby opisać te starania? Rozgłośnie informacyjne są w Polsce bardzo potrzebne, po prostu niezbędne. Do pewnego stopnia tę funkcję pełni państwowe radio, ale daleko gorzej niż kiedyś RWE. Od kilku lat działa niezła rozgłośnia tego rodzaju - Radio TOK, ma nawet zasięg ponadlokalny, chociaż niestety nie ogólnopolski. Mieliśmy jednak ok. 10 lat przerwy w dostępie do informacji o dobrej jakości.

Napisał Rafał Maszkowski, dzień 03/12/2009 o 15:25

 1 
Strona 1 z 1 ( 1 Komentarze )
©2007 MosCom

Musisz się zalogować by móc dodać komentarz.
Komentarze wyrażają jedynie opinie ich autorów a nie redakcji.

Sonda

Patrząc z dzisiejszej perspektywy, czy Radio Wolna Europa powinno nadawać dłużej niż do 1994 r.?
Padł postulat aby Radio Wolna Europa trafiło do podręczników historii. Jaka jest Twoja opinia?
© 2017 wolnaeuropa.org
Zawartość strony: Andrzej Borzym redakcja@wolnaeuropa.org
Administracja: Tomasz Komorek administracja@wolnaeuropa.org

Ta strona nie jest w żaden sposób związana z RFE/RL, Inc., które nie ponosi
odpowiedzialności za jej zawartość.