Logowanie






Nie pamiętam hasła!
Home
Zmarł Zygmunt Michałowski
13.07.2010.

12 lipca 2010 r. zmarł w Krakowie w wieku 92 lat Zygmunt Michałowski, były dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa.

Zygmunt Michałowski, syn Zygmunta Jana i Marii z domu Wodzickiej, urodził się 10.3.1918 w Krakowie, z którym stara ziemiańska rodzina Michałowskich była od dawna związana.

Ukończył gimazjum im. Stanisława Staszica typu staroklasycznego we Lwowie. Podjęte w 1936 r. studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim przerwała wojna. Po wkroczeniu 17 września 39 wojsk sowieckich do Polski przedostał się w październiku 1939 r. do Francji przez Rumunię, Węgry, Grecję i Jugosławię, korzystając z pomocy udzielanej uchodźcom polskim przez placówki dyplomatyczne RP. Wcielony do stworzonych we Francji Polskich Sił Zbrojnych brał udział w kampanii francuskiej w 1940 r.; po klęsce Francji został ewakuowany do Anglii.

W Anglii uzyskał urlop z wojska na dokończenie studiów prawniczych. Studiował na Universytecie St. Andrew w Szkocji, a następnie na Polskim Wydziale Prawa Uniwersytetu w Oxfordzie, uzyskując w 1944 r. stopień magistra. Po kursie dyplomatyczno-konsularnym w Londynie wstąpił do służby w ministerstwie spraw zagranicznych Rządu na Uchodźstwie. Po wyzwoleniu Belgii mianowany został attaché Poselstwa RP w Brukseli, gdzie pracował do chwili cofnięcia uznania dyplomatycznego dla rządu RP w Londynie. Był aktywnym działaczem Polskiego Ruchu Wolnościowego „Niepodległość i Demokracja” (NiD), do którego należeli m.in. Rowmund Piłsudski, Jan Nowak-Jeziorański, Piotr Wandycz, Jerzy Lerski. Powstały w 1945 r. NiD nawiązywał do tradycji piłsudczykowskiej, starając się łączyć hasła demokratyczne i niepodległościowe a także jedności europejskiej. W 1947 r. Michałowski przystąpił do Zjednoczenia Polskiego Uchodźstwa Wojennego. Był sekretarzem komitetu wykonawczego Zjednoczenia w Brukseli (1947-1948) i w Paryżu (1948-1950). Lata 1950-1952 spędził w Australii, pracując w przemyśle.

Po powstaniu europejskiej siedziby Radia Wolna Europa w Monachium, Zygmunt Michałowski przyjął ofertę dyrektora Rozgłośni Polskiej Jana Nowaka-Jeziorańskiego podjęcia pracy w RWE i powrócił do Europy. Zatrudniony z początkiem 1954 r. był najpierw korespondentem Radia w Berlinie (1954-1958) a następnie w Paryżu (1958-1960). Przeniesiony do Monachium pełnił w Rozgłośni Polskiej RWE różne funkcje kierownicze, m.in. asystenta dyrektora (od 1.5.1967) i zastępcy dyrektora (od 1.9.1972). Po dymisji Jana Nowaka-Jeziorańskiego i na jego wniosek Zygmunt Michałowski 1.1.1976 r. został dyrektorem Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Funkcję tę sprawował do 31.3.1982 r.

Zygmunt Michałowski kierował Rozgłośnią w przełomowym okresie historii Polski i historii Radia: protestów robotniczych 76 r. w Radomiu i Ursusie, formowania się opozycji demokratycznej, wyboru kardynała Karola Wojtyły na papieża, sierpniowych strajków i powstania „Solidarności”, wreszcie wprowadzenia stanu wojennego. Rozgłośnia Polska pod kierownictwem Michałowskiego zdecydowanie wspierała program opozycji demokratycznej poszerzania w sposób pokojowy sfer wolności i demokracji w Polsce. Szeroko informując o działalności opozycji demokratycznej i niezależnych związków zawodowych, Rozgłośnia przełamywała informacyjny monopol władz komunistycznych, stawała się zarazem dla opozycji „pasem transmisyjnym” informacji oraz „tarczą ochronną” osób represjonowanych przez nagłaśnianie prześladowań. Radio pod kierownictwem Zygmunta Michałowskiego, wspierając opozycję demokratyczną i podtrzymując w społeczeństwie ducha oporu z nadzieją na ostateczne zwycięstwo, zachowywało przy tym umiar i rozwagę w ocenianiu sytuacji wewnętrznej i zewnętrznej Polski.

Według późniejszych świadectw przywódców ruchu wolnościowego, Rozgłośnia Polska w okresie kadencji Zygmunta Michałowskiego, oddała Krajowi cenne usługi, pełniąc swoją misję z poczuciem odpowiedzialności i wielkim zaangażowaniem. Rola Zygmunta Michałowskiego w trafnej ocenie rozwoju wydarzeń w Polsce i ich kontekstu międzynarodowego a także w sprawnym prowadzeniu zespołu redakcyjnego była decydująca. Jako szef Zygmunt Michałowski był szanowany i lubiany przez zespół, mimo że dużo od niego wymagał. Wykazywał też talent dyplomatyczny w kontaktach z amerykańskim kierownictwem RWE.

Jan Nowak-Jeziorański tak mówił o swoim następcy na stanowisku dyrektora Rzogłośni Polskiej RWE:
Miejsce me zajął mój zastępca i przyjaciel Zygmunt Michałowski. Kierował on rozgłośnią przez następnych siedem lat, które okazały się najtrudniejsze i najbardziej niebezpieczne. Bezpośrednio po moim odejściu doszło do strajku w Radomiu i w Ursusie, później przyszły strajki w Lublinie i na Wybrzeżu, powstała "Solidarność" i istniała groźba strajku generalnego i wkroczenia Sowietów. Tak, że mogło w każdej chwili dojść do katastrofy. Później Jaruzelski usiłował zniszczyć "Solidarność", wprowadzając stan wojenny. Były to lata szczególnie niebezpieczne. Zygmunt Michałowski wykazał wówczas bardzo wielką rozwagę, duże poczucie odpowiedzialności za słowo.

Po przejściu na emeryturę Zygmunt Michałowski nadal współpracował z Radiem  i pomagał polskiemu zespołowi swoimi radami i kontaktami w sytucjach trudnych lub kryzysowach, których nie brakowało. Po odzyskaniu przez Polskę suwerenności powrócił do rodzinnego Krakowa.

W grudniu 2009 r. prezydent RP odznaczył Zygmunta Michałowskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Pogrzeb odbył się 16 lipca 2010 r. na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Poniżej nagranie wspomnienia o Zygmuncie Michałowskim Andrzeja Krzeczunowicza, byłego wicedyrektora Rozgłośni Polskiej RWE a później, w latach 1992-97, ambasadora RP w Brukseli przy Królu Belgów a jednocześnie przy NATO i Unii Europejskiej. 7'30

Przeczytaj też fragmenty wywiadu z Zygmuntem Michałowskim przeprowadzonego przez Alinę Grabowską w 1996 r. tutaj

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Komentarze

You must javascript enabled to use this form

Musisz się zalogować by móc dodać komentarz.
Komentarze wyrażają jedynie opinie ich autorów a nie redakcji.

Sonda

Padł postulat aby Radio Wolna Europa trafiło do podręczników historii. Jaka jest Twoja opinia?
© 2017 wolnaeuropa.org
Zawartość strony: Andrzej Borzym redakcja@wolnaeuropa.org
Administracja: Tomasz Komorek administracja@wolnaeuropa.org

Ta strona nie jest w żaden sposób związana z RFE/RL, Inc., które nie ponosi
odpowiedzialności za jej zawartość.